Alles over terrazzo: geschiedenis, soorten en interieurtoepassingen

Terrazzo, in het Nederlands ook wel granito genoemd, is een sierlijke vloer- en afwerkingsmateriaal dat bestaat uit stukjes natuursteen (zoals marmer, graniet of kwarts) die samengebonden zijn met cement of kunststofhars en na uitharding worden gepolijst. Het resultaat is een herkenbaar gespikkeld patroon dat zowel robuust als decoratief is. Terrazzo kent een rijke geschiedenis die teruggaat tot de 15e eeuw in Venetië, waar het ontstond als een slimme manier om marmerrestjes te hergebruiken voor vloeren. 
Door de eeuwen heen evolueerde terrazzo van een eenvoudig, betaalbaar terrassenmateriaal tot een verfijnde designvloer in paleizen en herenhuizen. Vandaag beleeft terrazzo een ware heropleving in hedendaags interieurdesign. Architecten en ontwerpers omarmen het materiaal vanwege zijn tijdloze uitstraling, enorme aanpasbaarheid in kleur en samenstelling, én duurzame karakter. 
Of het nu gaat om een retro look of een strakke moderne ruimte, terrazzo weet met zijn unieke gespikkelde textuur een brug te slaan tussen traditie en eigentijds design. In dit blogartikel duiken we dieper in de wereld van terrazzo: wat het precies is, hoe het doorheen de tijd is gebruikt, welke soorten er bestaan en hoe u terrazzo kunt toepassen in uw interieur, van vloeren en trappen tot keukens en badkamers. Tot slot bespreken we ook praktische tips voor plaatsing en onderhoud, zodat uw terrazzoproject een leven lang meegaat.

Wat is terrazzo?

Terrazzo is geen steensoort op zich, maar een samengesteld materiaal of composiet. Een terrazzovloer of –afwerking wordt gemaakt door natuursteenkorrels (vaak marmerchips, maar ook graniet, kwarts, glas of andere materialen) te mengen met een bindmiddel dat uithardt tot een vast oppervlak. Traditioneel is dat bindmiddel cement, waardoor men spreekt van cementgebonden terrazzo, in de volksmond granito genoemd. Tegenwoordig bestaan er echter ook harsgebonden terrazzo, waarbij een synthetische hars (zoals epoxy) de steenkorrels bindt in plaats van cement. In beide gevallen wordt het oppervlak na uitharding vlakgeslepen en gepolijst, zodat de kleuren en patronen van de steenfragmenten tevoorschijn komen.

Het Italiaanse woord “terrazzo” betekent letterlijk “terras”, een verwijzing naar de oorsprong van dit materiaal als terrasvloer in Venetië. Een veelvoorkomend misverstand is dat terrazzo hetzelfde zou zijn als beton. Hoewel terrazzo vaak met cement wordt gebonden en qua aanleg op beton lijkt, bevat het echte natuursteenfragmenten die voor de kenmerkende gespikkelde look zorgen. Ook de term granito zorgt soms voor verwarring: granito is in feite de klassieke cementgebonden terrazzo zoals men die halverwege de 20e eeuw veel aantrof in woningen, bijvoorbeeld in inkomhallen en trappen. Granito en terrazzo wijzen dus op hetzelfde materiaal, al wordt in België en Nederland granito vaker gebruikt om de traditionele terrazzovloeren aan te duiden, terwijl “terrazzo” ook moderne varianten omvat.

Terrazzo is deels een natuurproduct, de steentjes zijn écht natuursteen, maar het eindproduct is kunstmatig samengesteld. Daardoor combineert terrazzo het beste van twee werelden: de natuurlijke schoonheid van steen én de sterkte van een industrieel materiaal. Een goed gemaakte terrazzovloer is extreem slijtvast en stootvast, en gaat bij correct onderhoud generaties mee. Wel blijft vooral cementgebonden terrazzo enigszins poreus, omdat cement natuurlijke poriën heeft. Vloeistoffen zoals rode wijn of citroensap kunnen dus vlekken veroorzaken als ze niet tijdig verwijderd worden. Daarom is het belangrijk terrazzo oppervlakken te beschermen met een impregneermiddel en enkel milde, pH-neutrale reinigingsproducten te gebruiken (meer hierover bij Plaatsing en onderhoud). Misverstanden uit de wereld helpen? Nee, terrazzo is geen massief graniet, graniet is een puur natuursteen, terwijl terrazzo een samengesteld product is van vele stukjes steen. En ja, die hippe “terrazzo-tegels” die u in decoratiewinkels ziet, zijn vaak keramische tegels met een terrazzo-lookprint, mooi als alternatief, maar geen echte terrazzo. Echte terrazzo herken je aan het handgemaakte karakter, de naadloze overgangen en de voelbare diepte van de steenfragmenten in het oppervlak.

Terrazzo doorheen de tijd

Terrazzo mag dan in de 20e eeuw bekend staan als klassiek of “retro”, het concept is al millennia oud. In de Oudheid maakten Grieken en Romeinen al vloeren met gemengde steenkorrels in kalk of klei, vroege voorlopers van wat wij nu terrazzo noemen. Het moderne terrazzo zoals we dat kennen, ontstond echter in het 15e-eeuwse Venetië. Venetiaanse ambachtslieden merkten dat de restjes marmer die bij beeldhouwwerk en steenhouwers overbleven, prachtig konden dienen als vloerbedekking op terrassen rond hun huizen. Ze drukten deze brokjes marmer in klei of kalkmortel en lieten mensen er net zo lang over lopen tot de vloer vanzelf gepolijst raakte en de kleuren van de steenfragmenten zichtbaar werden. Het verhaal gaat dat men aanvankelijk geitenmelk gebruikte om de marmerstukjes meer te laten glanzen, een charmant detail uit de begindagen van terrazzo. Al snel werd deze techniek verfijnd: men begon de vloeren machinaal te slijpen en te polijsten voor een egaal resultaat, en de klei- of kalklaag werd vervangen door sterker Portlandcement naarmate dat beschikbaar kwam.

Verspreiding en hoogdagen: Vanuit Venetië verspreidde de terrazzotechniek zich door heel Italië en daarbuiten. In de 17e en 18e eeuw sierden prachtige terrazzovloeren vele Italiaanse paleizen en villa’s. In de 19e eeuw waaide de trend over naar België en Nederland, waar vooral rijke burgers, kerken en openbare gebouwen terrazzo lieten leggen. Vaak werden Italiaanse vaklui, terrazieri, uit de streek Friuli ingevoerd om deze vloeren ter plaatse te gieten en te polijsten. Tot in de eerste helft van de 20e eeuw was terrazzo een statussymbool: denk aan de granito-vloeren in art-decowoningen, monumentale trapportalen, schoolgebouwen en cinemazalen. Veel Belgische en Nederlandse portiekvloeren, keukens en trappenhuizen uit de jaren 1920-1950 zijn bekleed met kenmerkende zwart-witte of bont gespikkelde granito.

Terugval en heropleving: Na de Tweede Wereldoorlog nam de populariteit van terrazzo af. Nieuwe materialen (zoals keramische tegels en synthetische vloeren) waren goedkoper en vergden minder arbeidsintensief vakmanschap. Terrazzo werd gezien als een vooroorlogs product; veel gespecialiseerde ateliers sloten de deuren en waardevolle ambachtelijke kennis dreigde verloren te gaan. Maar een goed idee verdwijnt nooit helemaal. Vanaf het einde van de 20e eeuw kende terrazzo een comeback, vooral in commerciële en openbare projecten. In de VS werd harsgebonden terrazzo populair onder de noemer “solid surface”, en ook in Europa gingen architecten het materiaal herontdekken. 
 

Technologische innovaties speelden hierin mee: door cement te vervangen door epoxyhars kon men terrazzovloeren creëren zonder krimpscheuren, in opvallende nieuwe kleuren en in veel grotere, naadloze vlakken. 
Toepassingen hiervan zijn te zien in bijvoorbeeld de stationshallen (IJ-hal) van Amsterdam Centraal en station Delft, die zijn uitgevoerd in moderne scheurvrije terrazzo.

In het huidige interieurdesign is terrazzo helemaal terug van weggeweest. We zien het niet alleen als vloer, maar ook in meubelstukken, decoratie en zelfs behangmotieven. Toch blijft authentiek terrazzo, of het nu traditioneel cementgebonden of hypermodern harsgebonden is, uniek in zijn soort. Het combineert nostalgie en ambacht met een frisse, speelse look die perfect past in hedendaagse interieurs. Van hippe koffiebar tot minimalistisch loftappartement: terrazzo voegt een vleugje artistieke textuur en duurzaamheid toe die andere materialen moeilijk evenaren.

Soorten terrazzo

Terrazzo is een veelzijdig concept en er bestaan verschillende soorten naargelang de samenstelling en de uitvoeringsmethode. We onderscheiden in hoofdzaak cementgebonden versus harsgebonden terrazzo, en binnen elk van die categorieën het onderscheid tussen ter plaatse gegoten (in situ) vloeren en prefab elementen (tegels of platen). Daarnaast variëren terrazzoproducten ook in korrelgrootte, kleursamenstelling en afwerking. We zetten de belangrijkste soorten en hun kenmerken op een rij:

Cementgebonden terrazzo (traditioneel granito)

Dit is de klassieke terrazzo zoals die al meer dan een eeuw wordt toegepast. Bij cementgebonden terrazzo dienen witte of grijze Portlandcement en water als bindmiddel om de steenkorrels te verankeren in een hard gesteente. Het mengsel, bestaande uit cement, pigmenten en steengranulaten, wordt op locatie gegoten of in een fabriek in vormen gestort, en na uitharding geslepen tot een glad geheel. Cementgebonden terrazzo heeft een authentieke, natuurlijke uitstraling en wordt vanwege zijn geschiedenis vaak granito genoemd.

Eigenschappen van traditionele granito zijn onder andere de grote massa en dikte: een ter plaatse gegoten terrazzovloer in cement is doorgaans ~2 cm dik (plus een onderliggende dekvloer), en weegt ongeveer 25 tot 30 kg per vierkante meter. Het is een zwaar en stevig materiaal, wat bijdraagt aan de degelijkheid en het solide gevoel onder de voeten. Cementgebonden terrazzo is zeer slijtvast, intensief belopen vloeren in openbare gebouwen kunnen decennialang meegaan, maar is door de cementmatrix wel enigszins poreus en gevoelig voor vlekken indien onbehandeld. Daarom wordt aangeraden om cementterrazzo altijd te impregneren (verzadigen met een beschermende sealer) zodat vocht en vuil minder kans krijgen binnen te dringen (meer hierover bij Onderhoud).

Een voordeel van traditionele terrazzo is de ambachtelijke vrijheid: een vakman kan ter plaatse patronen leggen met verschillende kleuren steen en metalen scheidingsstrips, wat prachtige mosaïekvloeren oplevert. Het klassieke “Venetiaans terrazzo” kenmerkt zich door relatief grote marmerfragmenten die hier en daar zichtbaar zijn in het oppervlak, wat een rijk, onregelmatig patroon geeft. Cementgebonden terrazzo kan zowel in situ gegoten worden als in de vorm van vooraf vervaardigde tegels of platen komen. Zo biedt Stone NV bijvoorbeeld de collectie Bomarbre Classic, een reeks tijdloze terrazzotegels en -platen met middelgrote korrel (tot 25 mm) die beschikbaar zijn in diverse kleuren en geschikt voor vloer, wand, trap en maatwerk. Ook Bomarbre XXL platen vallen onder cementgebonden terrazzo: dit zijn grote terrazzo-platen die in de fabriek in blokken worden gegoten en daarna verzaagd tot platen op maat. Ze bevatten hoogwaardige witte cement en marmergranulaten, en door hun formaat zijn ze ideaal voor naadloze toepassingen zoals grote vloeroppervlakken, wanden of keukenbladen in één stuk. In het atelier van Stone NV worden deze XXL-platen verder op maat verwerkt tot o.a. trapneuzen, werkbladen of wastafelbladen. Tot slot is er nog Bomarbre Compact, een innovatieve cementgebonden terrazzotegel die vervaardigd wordt via trillingspers onder vacuüm (vibrocompactie). Hierdoor ontstaat een zeer dichte tegel die uitzonderlijk goed bestand is tegen druk, vlekken, slijtage en zelfs vorst en UV-licht. Bomarbre Compact-tegels kunnen geproduceerd worden met diverse soorten aggregaat (marmer, graniet, kwarts, rolkeien) en worden op maat gezaagd en gekalibreerd geleverd, in afwerkingen van hoogglans gepolijst tot antislip geborsteld of gezandstraald. Dergelijke geperste tegels combineren de charme van traditioneel terrazzo met de technische prestaties van een moderne industrieel vervaardigde tegel.

Harsgebonden terrazzo (epoxy- of kunsthars terrazzo)

Naast cement als binder kan terrazzo ook gemaakt worden met synthetische hars als bindmiddel. In dit geval spreekt men van epoxy-terrazzo, kunsthars-terrazzo of simpelweg harsgebonden terrazzo. Deze variant werd in de tweede helft van de 20e eeuw ontwikkeld en heeft sindsdien aan populariteit gewonnen, zeker in commerciële toepassingen zoals winkelcentra, luchthavens en recent ook residentiële interieurs. Het grote voordeel van hars als bindmiddel is dat het krimpen en barsten bij uitharding minimaliseert en een zeer hoge buig- en treksterkte oplevert. Hierdoor kan men zeer grote, naadloze vloervelden uitvoeren zonder dilatatievoegen of scheuren, iets wat bij traditionele cementvloeren lastiger is. Ook kunnen harsgebonden terrazzoplaten en -tegels dunner uitgevoerd worden dan cementproducten, omdat de hars zeer sterk hecht en minder materiaal nodig is om de stenen bijeen te houden. Een typische epoxy-terrazzovloer is slechts ~8–15 mm dik, en wordt vaak op een bestaande dekvloer of zelfs over oude tegels gegoten (met een primer tussenlaag voor hechting).

Stone NV bundelt zijn harsgebonden aanbod onder andere in Bomarbre Marble-Resin en Bomarbre Quartz-Resin. Bomarbre Marble-Resin gebruikt marmerkorrels die gebonden worden met een hoogwaardige gepigmenteerde epoxyhars. Dit productieproces levert een terrazzo op met een intensere kleurdiepte dan cementgebonden varianten, omdat de transparante hars de kleuren van de steentjes laat spreken. Bovendien kunnen de geproduceerde platen en tegels dunner en groter van formaat zijn zonder te breken, en zijn ze bijzonder resistent tegen chemicaliën, een groot pluspunt voor toepassingen in keukens of laboratoria waar gemorste zuren of oliën voorkomen. 

De porositeit van Marble-Resin terrazzo is uiterst laag (minder dan 0,3%), wat betekent dat het materiaal vrijwel niet-opzuigend is en zeer weinig onderhoud vergt om er als nieuw uit te blijven zien. Bomarbre Quartz-Resin daarentegen maakt gebruik van kwartsgranulaten (kwarts is een van de hardste mineralen) in een kunsthars-matrix. Dit materiaal bestaat tot wel 95% uit kwartskorrels, aangevuld met kleurpigmenten en bindhars. Het resultaat is een terrazzoproduct dat extreem hard en krasvast is, vergelijkbaar met engineered quartz werkbladen, en eveneens nagenoeg ongevoelig voor vlekken of vocht. 

Harsgebonden terrazzo biedt dus het summum qua prestaties: het is sterk, dun, licht van gewicht, niet poreus, en kan in zeer moderne kleurschakeringen worden gemaakt die met cement moeilijk haalbaar zijn (denk aan felle kleuren of zuiver witte terrazzo zonder cementsluier). De keerzijde is dat deze techniek vaak duurder is en in gespecialiseerde productieomgevingen gebeurt. Ook wordt epoxy als chemisch product wel eens kritisch bekeken qua milieu-impact. Toch zijn er recente ontwikkelingen, zoals bio-based harsen, die harsgebonden terrazzo steeds duurzamer maken.

Terrazzo: prefab tegels of in situ gietvloer?

Ongeacht of u kiest voor cement of hars als bindmiddel, terrazzo kan op twee belangrijke manieren worden toegepast: ofwel via prefab elementen (tegels, platen, traptreden, ... geproduceerd in het atelier of fabriek), ofwel als ter plaatse gegoten vloer (gietvloer). Beide aanpakken hebben hun eigen voordelen en aandachtspunten:

• Prefab terrazzo (tegels en maatwerkstukken): Dit houdt in dat de terrazzo eerst in een gecontroleerde omgeving wordt vervaardigd tot een afgewerkt product, dat vervolgens op de werf wordt geplaatst. Voorbeelden zijn standaard terrazzotegels (zoals de Bomarbre Classic- en Compact-tegels van Stone NV) die op de vloer worden verlijmd en gevoegd zoals keramische tegels, of op maat gegoten platen voor traptreden, dorpels, keukenbladen etc. Prefab terrazzo biedt het voordeel van een snellere installatie en consistente kwaliteit, de platen zijn machinaal verdicht en uitgehard, dus er is minder risico op onvoorspelbaar krimpen of scheuren op de werf. Daarnaast kan de afwerking (slijpen, polijsten) al in het atelier gebeuren, wat de plaatsingsduur ter plekke verkort. Bij gebruik van tegels ontstaan uiteraard voeglijnen, waardoor het typische aaneengesloten terrazzo-effect iets onderbroken wordt. Echter, dunne voegen en zorgvuldig patroonleggen kunnen dit visueel minimaliseren. Prefab terrazzotegels zijn ideaal voor wie de look van terrazzo wil, maar liever niet de langere uitvoeringstijd en het ambachtelijke proces van een gietvloer heeft. Ze zijn ook handig in renovaties: zo kan men bijv. terrazzotegels plaatsen op een bestaande chape of tegelvloer mits die vlak en stabiel is, zonder de grotere dikte van een volledig gietvloer-pakket.

• In situ gegoten terrazzo vloer: Dit is de klassieke methode waarbij een vakman op de werf het terrazzomengsel bereidt, uitstort en ter plaatse afwerkt. Het proces verloopt doorgaans als volgt: op een stabiele, draagkrachtige ondergrond (meestal een zandcement-chape of betonvloer) wordt eerst een hechtlaag aangebracht (bijv. een epoxyprimer die inveegzand krijgt voor grip). Vervolgens wordt het verse terrazzo mengsel (cement, bindmiddel, korrels, pigment) met de hand uitgespreid en afgestreken op de vloer tot de gewenste dikte, meestal rond 15 à 20 mm. Na initiale uitharding, vaak een dag of twee, begint men te slijpen en polijsten: met zware schuurmachines wordt de toplaag van ~3-5 mm weggeschuurd, waardoor de interne patronen en kleuren van de steentjes te voorschijn komen. Dit ambachtelijk slijpproces vergt vakkennis en geduld, maar is cruciaal voor het eindresultaat. Ten slotte wordt de vloer gevoegd (met een cementaire voegspecie of harsvoeg, vaak in een bijpassende kleur) zodat eventuele pinholes of kiertjes gevuld zijn, en volgt een laatste polijstbeurt en impregnering.

Een gegoten terrazzovloer is naadloos en heeft dus het esthetische voordeel van een doorlopend patroon zonder voegen, alsof de vloer uit één stuk natuursteen bestaat. Men kan ook creatief zijn door tijdens het gieten strips of patronen aan te brengen (bijvoorbeeld messing lijnen of inlegmotieven) die na het polijsten zichtbaar worden. In vergelijking met prefab is in situ terrazzo wel bewerkelijker: het plaatsen en uitharden duurt al gauw 5 tot 10 werkdagen voor een gemiddelde vloer. 
Ook moet de verse vloer de tijd krijgen om voldoende sterkte te ontwikkelen; meestal is een terrazzo na ongeveer een week volledig belastbaar. Tijdens het drogen kan cementterrazzo iets krimpen, vaklui beperken scheurvorming door grote oppervlakken op te delen in vakken (dilataties van ca. 20 m²) of door speciale krimparme bindmiddelen te gebruiken. Harsgebonden gietterrazzovloeren hebben dit probleem minder en kunnen zeer grote vlakken zonder voegen realiseren. Voor beide geldt: een ervaren plaatser is goud waard. Terrazzo gieten en afwerken is een vak apart en vergt oog voor detail, vooral aan kanten en hoeken (die mooi recht moeten zijn) en bij overgangen naar andere materialen.

Korrelgroottes en afwerking: Zowel prefab als gegoten terrazzo kan met verschillende korrelgroottes uitgevoerd worden, van uiterst fijn (terrazzo met spikkels van slechts een paar millimeter, soms “Mozaïekterrazzo” genoemd) tot erg grof (stukken steen van meerdere centimeters die een dramatisch effect geven). De korrelgrootte bepaalt mee het uitzicht: fijnkorrelig terrazzo oogt homogener en egaler, terwijl grofkorrelig terrazzo een uitgesproken, artistiek effect heeft. Soms worden meerdere fracties gemengd voor een gevarieerd uiterlijk. Qua oppervlakafwerking zijn er opties zoals gepolijst (glanzend en glad), gezoet (mat, zijdeglans) of antislip bewerkingen zoals geborsteld of gezandstraald. Een gepolijste terrazzo toont de volle diepte en kleur van de stenen maar kan in natte omstandigheden wat glad zijn, terwijl een matte of geborstelde terrazzo minder spiegeling geeft maar wel veiliger loopt in een douche of buitenomgeving. De keuze hangt dus af van smaak én toepassing.

Interieurtoepassingen van terrazzo

Eén van de troeven van terrazzo is dat het materiaal multi-inzetbaar is. Oorspronkelijk vooral als vloerbedekking gebruikt, zien we terrazzo tegenwoordig opduiken in allerlei interieurtoepassingen. Hieronder bespreken we de meest voorkomende:

• Vloeren: De klassieker bij uitstek. Een terrazzovloer geeft een ruimte meteen karakter. Of u nu kiest voor een gegoten vloer zonder voegen of voor terrazzotegels, het resultaat is een opvallend oppervlak dat tegen een stootje kan. Terrazzo leent zich voor zowat elke kamer in huis: van de inkomhal tot de keuken, woonkamer of badkamer. Dankzij de steenachtige samenstelling geleidt terrazzo ook goed warmte, waardoor het perfect samengaat met vloerverwarming, geen barsten of warmteverlies, maar wel aangenaam warme voetjes in de winter. Let er bij gebruik in natte ruimtes (badkamer, douche) wel op dat u kiest voor een gepaste afwerking (liefst matte of antislip) om uitglijden te voorkomen. In commerciële context (winkels, kantoren) wordt terrazzo gewaardeerd om zijn slijtvastheid: het kan intensief verkeer aan en behoudt tientallen jaren zijn uitstraling. Bovendien kan een oude terrazzovloer desnoods opnieuw opgeslepen worden om er weer als nieuw uit te zien, wat de levensduur verder verlengt.
• Trappen: Een terrazzo trap straalt pure ambacht en degelijkheid uit. Veel oude herenhuizen in België hebben nog gegoten granito-trappen die na 100 jaar nog steeds in goede staat zijn, een bewijs van de duurzaamheid. Vandaag kan men trappen bekleden met prefab terrazzotreden of ter plaatse gieten. Bij Stone NV worden traptreden op maat uitgewerkt in terrazzo, inclusief stootborden en eventueel bijpassende dorpels of venstertabletten. Het resultaat is een naadloze, monolithische trap waarbij treden en bordessen vloeiend in elkaar overlopen. Praktisch voordeel: terrazzo is slijtvast en kan dus de dagelijkse gang op en af moeiteloos aan. Voor extra grip kunnen in de trede kleine groefjes of antislipstrips worden voorzien (of men kiest voor een matte afwerking in plaats van hoogglans). Een terrazzotrap wordt vaak een echte blikvanger in het interieur, zeker als de rest van de afwerking strak en eenvoudig is.
• Wandbekleding: Terrazzo aan de wand? Jazeker, denk aan douchewanden, keuken-achterwanden, haardomkasting of zelfs volledige accentmuren in woon- of bedrijfsruimtes. Omdat terrazzo in plaatvorm gemaakt kan worden (bv. de Bomarbre XXL platen van 1 à 2 cm dikte), is het perfect mogelijk om muren te bekleden met grote terrazzopanelen. Dit geeft een ruimte een exclusieve, luxueuze uitstraling. In badkamers wordt terrazzo bijvoorbeeld gebruikt om inloopdouches of badombouw te bekleden; het materiaal is bij juiste plaatsing waterbestendig (zeker in combinatie met een coating of impregneer) en zeer hygiënisch, omdat het weinig tot geen voegen heeft waar vuil of schimmel in kan kruipen. Een terrazzowand is bovendien stootvast, geen bang voor beschadigingen zoals bij pleister of verf, en makkelijk te onderhouden. Wel moet de ondergrond stevig genoeg zijn om het gewicht van de platen te dragen. Vaak worden terrazzo wandplaten toegepast in combinatie met een bijpassende vloer voor een naadloos geheel, bijvoorbeeld in wellness-ruimtes of designer badkamers.

• Keukenwerkbladen en meubels: Terrazzo heeft zijn weg gevonden naar de keuken als stijlvol alternatief voor natuursteen of composiet. Een terrazzowerkblad combineert het beste van twee werelden: de unieke, speelse look van de spikkels én de functionele voordelen van een steenachtig blad (hittebestendig en krasvast). Vooral harsgebonden terrazzo is populair voor keukenbladen, omdat dit vrijwel non-poreus is en bestand tegen vlekken en zuren, een goed voorbeeld is de Bomarbre Quartz-Resin, die dankzij het hoge kwartsgehalte zeer chemisch resistent is. Cementgebonden terrazzobladen vergen iets meer aandacht: morsen met wijn of citroen veeg je best snel weg en een regelmatige impregneerbeurt is aangewezen om het blad vlekvrij te houden. In ruil krijgt u een werkblad met enorm veel persoonlijkheid. Elke terrazzo is uniek en kan afgestemd worden op de kleuren van uw keuken. Stone NV vervaardigt keukenbladen op maat in eigen atelier, inclusief nauwkeurige uitsparingen voor kookplaten of spoelbakken. Naast werkbladen zien we terrazzo ook opduiken in meubels en decor: salontafels, balie-toonbanken, zelfs lampenvoeten in terrazzo zijn de nieuwste trend voor wie een speels accent wil toevoegen. Het materiaal is immers erg trendgericht de laatste jaren, een knipoog naar retro zonder ouderwets te worden.
• Natte ruimtes en sanitair: In badkamers en toiletten kan terrazzo op allerlei manieren worden ingezet. Terrazzo vloeren in de badkamer geven een luxe hotelgevoel, zeker in doorlopende uitvoering van douche tot rest van de ruimte. Zoals eerder vermeld moet men wel zorgen voor een antislipafwerking en een goede waterdichting (impregneer). Omdat terrazzo goed tegen vocht kan mits behandeling, maakt men er ook douchebakken of aflopende douchevloeren van, compleet met geïntegreerde afvoer. Een ander populair item is de terrazzo wastafel of waskom, vaak uitgevoerd in één doorlopende plaat met het badkamermeubel. Dergelijke maatwerkstukken kunnen volledig in ons atelier vervaardigd worden, waardoor wastafelblad en spoelbak uit hetzelfde materiaal bestaan, een monolithisch en waterbestendig geheel. Terrazzo is van nature koel aanvoelend, wat overigens als prettig ervaren wordt in warme badkamers, en het neemt de omgevingstemperatuur vlot aan. Het is kleurvast (verkleurt niet in UV-licht) en bestand tegen dagelijks gebruik van zepen of shampoo. Met andere woorden: zowel qua look als hygiëne scoort terrazzo erg goed in sanitaire toepassingen. Let er bij agressievere schoonmaakmiddelen (ontkalkers e.d.) wel op dat deze niet te zuur zijn, vooral bij kalkhoudende terrazzo, om doffe plekken te vermijden.

Samengevat is terrazzo een echte allrounder in het interieur. Het materiaal voelt zich thuis in vrijwel elke ruimte: van de functionele vloeren en trappen die dagelijks zwaar belast worden, tot de decoratieve eye-catchers zoals een keukeneiland of een designbadkamer. Dankzij de enorme variatie in kleur, korrel en afwerking kan terrazzo zowel een rustieke, natuurlijke sfeer oproepen als een uitbundige, kunstzinnige toets geven. Bovendien creëert het doortrekken van hetzelfde terrazzomateriaal in verschillende elementen, bijvoorbeeld vloer en trap, of blad en spatwand, een fijn gevoel van eenheid in het ontwerp. Niet voor niets wordt terrazzo door binnenhuisarchitecten geprezen als een materiaal dat “een ruimte tot leven brengt” met zijn speelse patronen en toch een tijdloze klasse uitstraalt.

Plaatsing en onderhoud

Een terrazzoproject tot een goed einde brengen vergt zowel de juiste materialen als de juiste technieken. Of het nu gaat om het leggen van een vloer, het plaatsen van tegels, of het dagelijks onderhoud, enkele aandachtspunten en tips zijn essentieel om lang van uw terrazzo te kunnen genieten. We splitsen het op in plaatsing (installatie) en onderhoud:

Plaatsing van terrazzo

Voorbereiding en ondergrond: Een correcte plaatsing begint bij de ondergrond. Deze moet stabiel, dragend en voldoende vlak zijn. Voor een gegoten terrazzovloer betekent dit doorgaans dat er een goede dekvloer (chape) of structurele vloerplaat aanwezig is, liefst voorzien van wapening om beweging te minimaliseren. Houten ondervloeren zijn in principe niet ideaal vanwege flexibiliteit, maar kunnen eventueel wel mits versteviging en ontkoppeling (extra balken, watervaste platen en een ontkoppelingsmat), anders loopt u kans op scheurtjes door buiging. Ook bij het plaatsen over een bestaande tegelvloer is het belangrijk dat die oude tegels vast en scheurvrij liggen; zo ja, kan men hierop terrazzo gieten of nieuwe tegels verlijmen mits aangepaste primer.

Plaatsen van prefab terrazzotegels/platen: Het leggen van terrazzotegels lijkt in veel opzichten op het leggen van natuursteen of keramiek. Gebruik een geschikte flexibele steenlijm op een vlakke ondergrond. Omdat terrazzo tegels vaak een gepolijste of gezoete toplaag hebben, is een zuurvrije lijm en voegmortel aangeraden (cementproducten met latex/polymeer toevoegen) om verkleuring of etsing van de steenfragmenten te voorkomen. Houd ook rekening met lichte kleurnuances tussen productie-batches: meng tegels uit verschillende pakken om een harmonieus geheel te krijgen. Bij het verzagen van terrazzotegels (bv. voor randen of passtukken) is waterkoeling nodig om brandplekken te vermijden. Nadat de tegels zijn gelegd en de lijm uitgehard is, worden de voegen gevuld met een fijne voegspecie, wederom zuurvrij. Neem overtollige voegsel direct af met een vochtige spons, cementsluier kan lastig te verwijderen zijn als die intrekt. 

Eenmaal het voegwerk droog is, is een eerste reiniging en impregnering verstandig, zodat de vloer beschermd is voor ingebruikname.
Uitvoering van een gegoten vloer: Het plaatsen van een gietterrazzovloer laat u best over aan gespecialiseerde vakmensen. Enkele stappen in dit proces hebben we bij Soorten terrazzo al beschreven. Enkele extra tips/fouten te vermijden: zorg dat er tijdens het gieten een constante mengverhouding wordt aangehouden, kleurverschillen kunnen ontstaan als het mengsel te veel varieert in watergehalte of pigment. Werk nat-in-nat aan overgangen tussen vakken om randjes te vermijden. De vakman zal vaak met richtlatten of profielen werken om overal dezelfde dikte te garanderen. Tijdens het slijpen is waterkoeling essentieel (nat slijpen) om stof te beperken en verbranden van het oppervlak te voorkomen. Het slijpsel (slurry) wordt tussendoor opgeruimd. Na het grofslijpen kunnen kleine gaatjes of pinholes zichtbaar zijn; die worden bijgewerkt met een fijne pasta (soms met steenslijpsel gemengd) om echt alle poriën te dichten. Vervolgens poliert men tot de gewenste glansgraad. Het is heel belangrijk dat de vloer volledig uitgehard is vóór men zware belasting plaatst of afdekt, geef cementgebonden terrazzo zeker een week, epoxyterrazzo minstens enkele dagen. Dek een vers gepolijste vloer ook niet meteen luchtdicht af; laat deze uitdampen om vochtvlekken te vermijden.

Tips: Werk altijd schoon en vermijd dat er al te vroeg vuil in contact komt met de nog open poriën van verse terrazzo. Een pre-sealer direct na het polijsten kan helpen om het oppervlak tijdelijk te beschermen tegen bouwvervuiling alvorens de definitieve afwerking en impregneer wordt aangebracht (dit is vergelijkbaar met hoe men natuursteen behandelt tijdens werffase). Gebruik voorts voor het voegen en schoonmaken nooit zuurhoudende producten op terrazzo met kalksteenkorrels, azijn, zoutzuur of cementsluierverwijderaars kunnen doffe plekken geven. Kies in plaats daarvan voor neutrale of licht alkalische reinigers. Tot slot: besteed aandacht aan het transport en plaatsen van zware prefab stukken (zoals traptreden of werkbladen), terrazzo is stevig maar kan bij verkeerde handling toch barsten. Zorg voor voldoende mankracht of hijsmiddelen en een degelijke ondersteuning over de hele lengte van grote platen tijdens het dragen.

Onderhoud van terrazzo

Eén van de fijne eigenschappen van terrazzo is dat het, eenmaal degelijk geplaatst en geïmpregneerd, relatief onderhoudsvriendelijk is. Met het juiste onderhoud behoudt uw terrazzo decennialang zijn schoonheid. Enkele richtlijnen:

Dagelijks/wekelijkse verzorging: Houd het oppervlak vrij van zand, vuil en schurende deeltjes door regelmatig te vegen of stofzuigen. Grit kan op termijn krasjes veroorzaken, vooral op glanzend gepolijst terrazzo. Dweil wekelijks (of naar behoefte) met lauw water en een pH-neutraal reinigingsmiddel. Er bestaan speciale steenzeep-producten voor terrazzo en natuursteen die mild reinigen zonder de bescherming aan te tasten. Vermijd allesreiniger met zuur (bv. anti-kalk) of agressieve ontvetters: die kunnen het cement aantasten of de glans dof maken. Gebruik ook geen schuurpoeders of schuursponzen; hardnekkige vlekken liever laten weken en dan met een zachte borstel bewerken.

Periodiek onderhoud en bescherming: Impregneer (verzegel) het terrazzo regelmatig om het materiaal tegen vlekken en vocht te beschermen. Bij cementgebonden terrazzo is dit cruciaal: een goede steenimpregnatie dringt in de poriën en maakt het oppervlak water- en vuilafstotend. Hoe vaak u moet impregneren hangt af van het gebruik, in een druk belopen keuken bijvoorbeeld om de paar jaar, terwijl een zelden gebruikte ruimte veel langer kan wachten.

Let op dat u een geschikt product kiest voor uw type terrazzo (cement of epoxy). Harsgebonden terrazzo heeft door zijn dichte structuur minder vaak sealing nodig, maar een beschermlaag kan alsnog helpen tegen oppervlakkige krasjes of verkleuring. Controleer af en toe of water nog mooi parelt op het oppervlak; is dat niet zo, dan is herimpregneren aangewezen.

Vlekken en reinigen: Hoewel een goed behandelde terrazzovloer veel kan hebben, geldt nog steeds: wees er snel bij. Veeg gemorste wijn, koffie, olie e.d. zo snel mogelijk op om indringen te voorkomen, zeker bij lichte terrazzo’s. Voor vetvlekken zijn er specifieke steenontvlekker-pasta’s op oplosmiddelbasis die olie uit de poriën kunnen trekken. Vermijd zure middelen op kalkhoudende terrazzo (met marmer of kalksteen erin), citroen, azijn en zelfs cola kunnen doffe etsvlekken geven. Hebt u toch een zure vlek, dan kan lichte polijstpasta soms de glans herstellen. 

Groene aanslag op een buitenterras van terrazzo (als het materiaal geschikt is voor buiten) kunt u verwijderen met een algendodend middel of milde chlooroplossing, gevolgd door grondig naspoelen. Gebruik een hogedrukreiniger liever niet: de harde waterstraal kan zowel steentjes als voegmateriaal beschadigen, zeker bij zachtere marmersoorten.

Let op dat u een geschikt product kiest voor uw type terrazzo (cement of epoxy). Harsgebonden terrazzo heeft door zijn dichte structuur minder vaak sealing nodig, maar een beschermlaag kan alsnog helpen tegen oppervlakkige krasjes of verkleuring. Controleer af en toe of water nog mooi parelt op het oppervlak; is dat niet zo, dan is herimpregneren aangewezen.

Polijsten en herstellen: Na jaren intensief gebruik kan een terrazzo zijn glans wat verliezen of microschrammetjes vertonen. Het goede nieuws: terrazzo kan vaak herleven met een nieuwe polijstbeurt. Professionele firma’s kunnen ter plaatse uw vloer opschuren en polijsten zodat hij er weer als nieuw uitziet, een groot voordeel ten opzichte van bijv. vinyl of tapijt dat versleten raakt. Kleinere doffe plekken kunt u zelf proberen op te boenen met een polish voor natuursteen. Scheurtjes in cementgebonden terrazzo (als die optreden) zijn meestal krimpscheurtjes die enkel esthetisch zijn. Ze kunnen uitgefreesd en opgevuld worden met een kleurmatching hars, maar helemaal onzichtbaar wegwerken is moeilijk. Voorkomen is beter: dus respecteer uitzetvoegen en vermijd zware trillingen (bv. boor geen gaten zonder de juiste technieken). Voegen tussen terrazzotegels houdt u proper door ze wekelijks even mee te schrobben of te stofzuigen; vuil in de voegen kan immers op termijn verkleuren. Eventueel kunnen voegen om de zoveel jaar hersteld of uitgekrabd en vernieuwd worden als ze beschadigd raken.

Tot slot: behandel uw terrazzo met liefde, maar ook zonder angst. Het is gemaakt om lang mee te gaan en een beetje patina kan zelfs bijdragen aan het charme. Met eenvoudige regelmaat, schoonhouden, tijdig beschermen en mild reinigen, blijft terrazzo prachtig. Vergeet niet dat u bij vragen altijd terecht kunt bij specialisten. Stone NV heeft bijna 100 jaar ervaring in natuursteen en terrazzo, en staat klaar met technisch advies, onderhoudsproducten en zelfs interventies mocht dat nodig zijn. Met de juiste zorgen is terrazzo een zorgeloze huisgenoot: het wordt mooier met de jaren en draagt bij aan een gezonde, stijlvolle leefomgeving.

Conclusie

Terrazzo verenigt het beste van ambachtelijke traditie en hedendaags design. Van de Romeinse mozaïeken tot de Venetiaanse palazzovloeren en de art-deco granitovloeren in onze contreien: elke terrazzovloer vertelt een verhaal van duurzaamheid en vakmanschap. Vandaag herontdekken we dit materiaal in moderne vormen, of het nu in een strakke loft, een gezellige gezinswoning of een chic restaurant is. De aantrekkingskracht schuilt in de unieke esthetiek (geen twee terrazzo oppervlakken zijn hetzelfde) én de robuuste prestaties. Terrazzo is tijdloos: een goed ontworpen en geplaatste terrazzovloer raakt niet uit de mode en kan generaties meegaan.

Voor interieurs in België en Nederland is terrazzo bovendien een bewuste keuze. We houden van materialen die er niet alleen mooi uitzien, maar ook lang meegaan en makkelijk te onderhouden zijn, precies waar terrazzo in uitblinkt. Het materiaal is in wezen een vorm van recycling (vaak worden steensnippers hergebruikt) en gaat een leven lang mee, wat het een ecologisch verantwoorde keuze maakt vergeleken met minder duurzame vloerbedekkingen. Daarnaast kan terrazzo perfect op maat samengesteld worden: kleur, korrel en afwerking kunnen afgestemd worden op uw smaak en project. Die creatieve vrijheid is een troef die maar weinig andere materialen bieden.

Wie voor terrazzo kiest, investeert in een stukje levende geschiedenis voor zijn of haar interieur, met de voordelen van moderne techniek. Uiteraard is het belangrijk om bij zo’n project samen te werken met een ervaren specialist. Stone NV heeft als Belgische expert in natuursteen en terrazzo een ongeëvenaarde expertise opgebouwd, met exclusieve eigen terrazzo-collecties (Bomarbre Classic, XXL, Compact, Marble- & Quartz-Resin) die traditie en innovatie samenbrengen. 

Onze vakmensen denken mee over zowel het creatieve ontwerp als de technische uitvoering, zodat uw terrazzo niet alleen oogverblindend mooi wordt maar ook constructief duurzaam en praktisch in onderhoud. Van een kleine renovatie tot een grootschalig project: wij begeleiden u graag bij elke stap, van staalkeuze tot plaatsing en nazorg.

Concluderend, terrazzo is een duurzame en stijlvolle keuze voor interieurs in België, Nederland en ver daarbuiten. Het materiaal brengt kleur, textuur en persoonlijkheid in elke ruimte, of het nu een woonkamer, keuken, badkamer of publieke ruimte betreft. Met de juiste samenstelling, een vakkundige plaatsing en een beetje liefde in onderhoud creëert u een unieke omgeving die met de jaren alleen maar meer karakter krijgt. Terrazzo is niet zomaar een trend, maar een tijdloze toevoeging aan uw interieur die erfgoed en eigentijds comfort naadloos weet te verbinden. Laat u inspireren door de mogelijkheden van terrazzo en ontdek hoe dit materiaal uw project naar een hoger niveau kan tillen. Breng steen tot leven, dát is de belofte van terrazzo, en daar helpen wij u bij Stone NV graag mee op weg!